Jak tańczono menueta? Menuet dla początkujących czyli postawa i kroki podstawowe cz. 1
O menuecie słyszeli chyba wszyscy i kojarzą go z tańcem dawnym, tuż obok poloneza. To jakiś plus. Wiele osób kojarzy go jako taniec pary polegający na podejściu krok do siebie, krok od siebie z trzymaniem rąk nad głowami. Zgrzyt! To są późniejsze XIX-wieczne naleciałości pochodzące z walca. Rozprawmy się z kilkoma mitami i spójrzmy jak 200-300 lat temu tańczono menueta.
Jak w takim razie zatańczyć menueta?
Wg traktatów tanecznych z początku XVIII wieku: przed tańcem Rameau przypomina by mężczyzna miał już na sobie rękawiczki, gdy idzie prosić Panią do tańca, by potem ona nie musiała na niego czekać 😉 Tak, dokładnie. Dobry zwyczaj nakazywał tańczyć w rękawiczkach.
Przed tańcem para prezentuje się tak: stoją obok siebie, Pani prawą ręka trzyma suknię, lewa jest położona na Pana ręku, Pan stoi w czwartej pozycji (prawa noga z przodu, lewa z tyłu) z kapeluszem w lewej ręce.
Ukłon
Na początek ukłon. I tu pojawiają się rozbieżności w jaki sposób zrobić ukłon. Szczególnie, że kobietom spod warstw halek, spódnic niewiele było widać 😉
Na początek jedna uwaga: W MENUECIE KOBIETY NIE KŁANIAŁY SIĘ OPIERAJĄC JEDNĄ STOPĘ Z TYŁU NA PALCACH !!! – to ukłon baletowy XIX czy XX wieczny, dedykowany puentom (butom ze ściętym czubkiem). Dlaczego tak twierdzę? Pomijając nieliczne opisy w traktatach obejrzyjcie ryciny ówczesnych kobiecych butów dworskich czy tanecznych: posiadają w miarę ostre czubki. Jeśli byśmy stawiały tylną stopę na palcach to bardzo szybko nasze buty by uległy zniszczeniu. Przekonałam Was?
Jak więc się kłaniano?
Najpierw postawa ciała: czubek głowy ciągnie nas do góry, więc automatycznie jesteśmy wyprostowani. Stopy: pięty razem, palce „otwarte”, na zewnątrz (proponuję pod kontem około 90 stopni – nie więcej, gdyż wtedy jeszcze nie było tańca klasycznego).
Rameau opisuje: Para (Pani po lewej Pan o prawej) stoi z nogami z czwartej pozycji, z prawą nogą do przodu (ciężar na lewej), Pan zdejmuje kapelusz lewą ręką, prawą trzyma dłoń Pani, Pani w prawej ręce trzyma suknię kciukiem, a reszta dłoni ukryta pod suknią. Pan wykonuje prawą a Pani lewą nogą odstawienie nogi do boku (do pozycji drugiej) i kłaniają się czyli Pani ugina kolana a Pan pochyla korpus… Zaraz, zaraz to miało być dla początkujących!!!
Uprośćmy to, ale z zasadami z początku XVIII wieku.
Pani: stojąc z pierwszej pozycji na obu nogach ugina jedynie kolana, podtrzymuje suknię, może też wdzięcznie pochylić głowę, to tak zwane dygnięcie
Pan: odstawia prawą nogę do boku, przenosi na nią ciężar ciała i lekko pochyla korpus (tułów), z pewnym zastrzeżeniem: gdy noga jest odstawiana stopa musi być wykręcona do boku, tak by widać było obcas, palce obciągnięte na ile nam pozwala obuwie 😉 Ręce luźno wzdłuż ciała (no chyba, że trzymasz w prawym ręku dłoń damy).
I jeszcze jedna uwaga: Pamiętajcie, że ZAWSZE gdy uginamy kolana to one muszą być NAD STOPAMI (nie łączymy kolan, gdy stopy mamy w pierwszej pozycji, czyli otwarte, gdyż za którymś razem grozi to kontuzją kolana).
Najpierw wykonuje się ukłon do widzów, potem do siebie, a następnie para rozdzielała się i rozpoczynała taniec.
Jeśli ktoś już teraz chce bardziej reko ukłonu, takiego zaawansowanego z traktatów to niektórzy już to opublikowali i można to obejrzeć tutaj, bo czasami łatwiej obejrzeć niż opisać (uwaga to jest plik mpg do pobrania, ale z zaufanej strony czyli Library of Congres (https://www.loc.gov/)
Ukłon do obejrzenia tutaj: https://www.loc.gov/item/musdivid.054/
Krok podstawowy
(rycina próba menueta)
źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:18th-century_drawings_of_dance#/media/File:Chodowiecki_Basedow_Tafel_61_a_Z.jpg
Kroków i rozliczeń menueta w zależności od traktatu jest kilka. Tutaj skupimy się na dwóch podstawowych na początek. W 99% krok menueta zaczynamy prawą nogą. Krok menueta rozliczamy licząc do 6.
W traktatach określanych jako „pas de deux mouvement” (czyt. pa de dee muwmą). Przygotowanie do kroku to zrobienie plie czyli stojąc w pierwszej pozycji na całych stopach uginamy oba kolana i zaczynamy :
1 – krok do przodu na palcach prawej nogi
2 – zatrzymujemy się, schodzimy na prawą stopę i wykonujemy plie (ugięcie kolana), lewa w powietrzu przy prawej
3 – krok do przodu na palcach lewej nogi
4 – krok do przodu na palcach prawej nogi
5 – krok do przodu na palcach lewej nogi
6 – zatrzymujemy się, schodzimy na lewą stopę i wykonujemy plie (ugięcie kolana), prawa w powietrzu przy lewej (gotowa do kolejnego kroku)
Pas de tres moumevement:
1 – krok do przodu na palcach prawej nogi
2 – pauza na prawej postawionej na całej stopie i plie (ugięcie kolana), lewa w powietrzu przy prawej
3 – krok do przodu na palcach lewej nogi
4 – krok do przodu na palcach prawej nogi
5 – pauza na prawej postawionej na całej stopie i plie (ugięcie kolana),
6 – malutki przeskok czyli demi-jete (czyt żete)
Takie kroki zostały zapisane takimi „robaczkami”: (ryc)
Tańczymy do muzyki
A teraz ćwiczymy do muzyki kroki podstawowe 😉 Do muzyki, ale jakiej? Takiej, gdzie wyraźnie możecie policzyć do 6…
Proponuję do filmików z tancerzami to łatwiej będzie Wam zapoznać się z rytmem.
proponuję takie:
https://www.youtube.com/watch?v=cz7g1iXcOP8
A potem do samej pięknej muzyki np. Telemanna?
https://www.youtube.com/watch?v=AbtAUEIJcf4
Zatem ćwiczymy!!! Następny artykuł o choreografach menueta 😉
Choreografia
A co z choreografią? Menuet to rodzaj tańca, a w traktatach tanecznych możemy spotkać różne choreografie menuetów zarówno na scenę jak i na bal:
– menuet klasyczny na parę, z typowymi figurami takimi jak: oprowadzenie Pani, figura S, prezentacja lewej ręki, prawej, figura Z,
– choreografie na parę, ale bardziej pokazowe np. „Menuet a deux” czy „Menuet de la cour” (ten dla bardzo sprawnych tancerzy),
– choreografie na 4 osoby np. „Menuet a Quatre”
– kontredanse z wykorzystaniem menueta np. „Menuet de la Reine”
Zaproponuję dwie podstawowe choreografie:
- Z traktatu Rameau (ryc x 6)
- Z Traktatu Tomlinsona (Ryc)
Inne choreografie możecie znaleźć w traktatach:
Feuillet „Choreographie” 1701
Pemberton „Improvement of dancing” 1711
Gadreau 1713
Taubert „Rechtschaffener Tantzmeister” 1717
Rameau „Maitre a dancer” 1725
Tomlinson „The art of dancing” 1735
